Uslubshunoslik. Til birliklarini qo‘llash uslubiyati testi

Ona tili fanidan Uslubshunoslik testlari. Til birliklarini qo‘llash uslubiyati testi.

Stilistika bu (yun. stylos — yozuv, xat tayoqchasi) degam ma’noni bildiradi, uslubshunoslik uslubiyat — tilshunoslikning til uslublarini tadqiq etuvchi, tilning leksik-frazeologik, fonetik, morfologik, soʻz yasalishi va sintaktik sathlarda sinxroniya va diaxroniya nuqtai nazaridan funksional katlamlanishining mohiyati va oʻziga xosliklarini oʻrganuvchi, adabiy tilni turli lisoniy vaziyatlarda, yozma adabiyotning xilma-xil tur va janrlarida, ijtimoiy hayotning turli sohalarida qoʻllash meʼyorlari va usullarini tavsiflovchi tarmogʻi.

 

Mundarija

Natija

#1. Qaysi javobda ilmiy uslubga oid gap berilgan?

Yer shivirlaydi, yulduz jivirlaydi, bahordan darak keladi.

Kesim qaysi turkum so‘zlari bilan ifodalanishiga ko‘ra ikki xil: fe’l kesim, ot kesim boladi.

Uchrashuv 15-may kuni soat 1500 da maktabning majlislar zalida boshlanadi.

-Ke, picha dam ol, qo‘zichog‘im, tozacharchapsan.

#2. Qaysi javobda qaratqich kelishigining belgisiz qo‘llanishi kuzatilmaydi?

Qachongacha qorning o‘ylab o‘tadirsan? Qachongacha ko‘kdan chalpak kutadirsan.

Ming yildirki, bulbul kalomi, 0‘zgarmaydi - yaxlit hamisha.

Chappar urib gullagan bog‘in, 0‘par edim vatan tuprog‘in.

Yoqimli non hidi butun saroyni tutib ketdi.

#3. O‘smirlarimiz xalqaro turnirlarda g‘alaba qozonmoqdalar. 0 ‘zbekning dovrug’ini olamga yoymoadalar. Ushbu gapda yoymoq so‘zi qaysi ma’noda qo‘llangan?

Mashhur qilmoq, ovoza qilmoq.

Tevarak-atrofga anqimoq.

Kichik-kichik guruhlarga bo‘linib ketmoq.

Taxlangan, o‘ralgan narsalarni ochmoq

#4. Qaysi gapda paronim bilan bog‘liq xatolik mavjud?

Bu kasallikning davosini topish uchun olimlar astoydil izlanishmoqda.

Mevasini ko‘tarolmagan olma shohi qarsillab sinib tushdi.

Yo‘l yoqasidagi azim yong‘oqlar, sizlar ham yaxshi qoling.

Xalqimiz uchun o‘sha davrlarda e’tiqod, islom kabi tushunchalar butunlay yot edi.

#5. Mamlakat…(l) kichik bir qismi bo‘lgan oila…(2) tinchligi…(3) asraylik.Mazkur gapda raqamlar bilan belgilangan ko‘p nuqtalar o‘rnida adabiy til me’yorlariga ko‘ra qaysi kelishik qo‘shimchalari qo‘llaniladi?

1 - qaratqich kelishigi; 2, 3 – tushum kelishigi

1, 2 - tushum kelishigi; 3 – qaratqich kelishigi

1, 2 - qaratqich kelishigi; 3 – tushum kelishigi

1, 3 - tushum kelishigi; 2 – qaratqich kelishigi

#6. Qaysi gapda o‘zlik olmoshi predmetni ko‘rsatish uchun qo‘llangan?

Ikromjon ukasini biz bilan qoldirib, o‘zi idora tarafga qarab ketdi.

Berilgan barcha vazifalarni mening o‘zim bajardim.

Yo‘q, dadam emas, mening o‘zim agronomman

Soat o‘zi ishlab ketdi.

#7. Qaysi javobda badiiy uslubga oid gap berilgan?

Ushbu ma’lumotnoma so‘ralgan joyga ko‘rsatish uchun berildi

Tovush tolqinlarining vujudga kelishi va tarqalishi bilan bog‘liq hodisalar akustik hodisalar deb yuritiladi.

Uchrashuv 15-iriay kuni soat 1500 da maktabning majlislar zalida boshlanadi.

Ikki til - o‘zbek va fors tillari – ikki pahlavon, ular goh mantiqning gurzisini ko‘taradilar, goh husn va salobatlarini namoyish qiladilar.

#8. Yakka shaxsga ishora qilib hurmat ma’nos ifodalagan ular olmoshi qatnashgan javobi aniqlang.

Yer yuzida tillar ko‘p. Olimlarning hisob-kitobiga ko‘ra ularning miqdori 7000 ga yaqin.

Sobir tog‘amni yaxshi ko‘raman. Amm ular biznikiga bir yilda bir keladilar.

Sakkizinchi sinf o‘quvchilari faol. Ular har bir tadbirda o‘z chiqishlari bilan ishtirok etishadi.

Ularning har ikkisi bugungi musobaqa ilk marotaba qatnashmoqda.

#9. – Sobirjon, qaytyapsizmi? -Ha . – Siz tog’angizni ham bir ko‘rib keting. Ushbu dialogdagi kishilik olmoshi qanday ma’no ifodalagan?

ko'plik ma’nosi

hurmat ma’nosi

jamlik ma’nosi

taxmin ma’nosi

#10. Quyidagi qaysi gaplarda kelishik qo‘shimchasining adabiy til me’yorlariga amal qilinmasdan xato qo‘llanishi kuzatiladi?

2, 3, 4

1, 4

1, 2, 3

2, 3

#11. Qaysi gapda paronim bilan bog‘liq xatolik mavjud?

Bog‘imizga o‘n tub olma ko‘chatini o‘tqazdik.

Azim tog‘lar, sizlar ham yaxshi qoling.

Sizning har bir so‘zingiz biz uchun tilladan afzal.

Besh asrkim nazmiy saroyni Titratadi zanjirband bir sher.

#12. Ozuqa zaxiralarimizning hammasi ertaga bitadi. Ushbu gapda bitmoq so‘zi qaysi ma’noda qo‘llangan?

yozuv orqali ifodalamoq

o‘sib-unmoq

et unib, birikib tuzalmoq

tugamoq, tamom bo‘lmoq

#13. Osiyo chempionatida Qatar terma jamoasi Yaponiya milliy jamoasini yutdi. Ushbu gapda yutmoq so‘zi qaysi ma’noda qo‘llangan?

ichmoq, yemoq

biror nima deyishdan o‘zini tiymoq, oshkor qilmaslik

yengmoq, mag‘lub etmoq

o‘z qa’riga tortmoq

#14. Qaysi javobda ilmiy uslub namunasi berilgan?

Tobe so‘zning hokim so‘z talabiga ko‘ra ma’lum kelishik qo‘shimchasi yoki' ko‘makchi yordamida bog‘lanishiga boshqaruv deyiladi.

Bugungi ko‘rsatuvimizda ta’lim sohasidagi islohotlar haqida so‘z yuritamiz.

Sizga yig‘ ilish har oyning so‘nggi jumasida o‘tkazilishini ma’lum qilainiz.

Martning oxirgi kunlari. Ko‘k yuzida suzib yurgan bulut parchalari oftobni bir zumda yuz ko‘yga solyapti.

#15. Qaysi javobdagi ibora nutqimizda so‘z birikmasi ham bo‘lib kela oladi?

ishtahasi karnay

ko‘nglida kiri yo‘q

dilidan o‘tkazmoq

yostig‘ini quritmoq

#16. Qaysi javobda paronim qo‘llash bilan bog‘liq xatolik mavjud emas?

Tekin boylik axtarguncha o‘zingga bob hunar top.

San’at saroyiga konsert tomosha qilgani bordik

Gunohkor bo‘lmay turib o'rinsiz tanalar eshitsang, yoqmas ekan.

Bu obidalar necha asirlardan beri yer yuzini bezab turibdi.

#17. Bahor… Bu kun olam uyg‘onmoqda. Ana, yam-yashil maysalar xuddijajji qizaloqlar kabi qiqirlab bosh ko‘tarmoqda. Quyosh olam uzra iliq nurlarini taratmoqda. Ushbu parcha qaysi uslubga xos?

rasmiy uslub

so‘zlashuv uslubi

badiiy uslub

ilmiy uslub

#18. Yakka shaxsga ishora qilib hurmat ma’nosini ifodalagan siz kishilik olmoshi qatnashgan javobni aniqlang.

Albatta, sizga, guruhimiz a’lochilariga, hammamiz ishonamiz.

Bolalar, ehtimol, siz oq ayiqni ko‘rmagandirsiz? Men uni ko‘rganman.

Siz yoshlik qilib bunaqa xomxayollarga borib yurmang, usta!

Rahbarimiz o‘quvchilarga yuzlanib: ≪Siz ertaga muzeyga borasiz≫, - dedi.

#19. Qaysi javobda hozirgi zamon shakli kelasi zamon ma’nosida qo‘llangan?

Xo‘sh, anovi burchakda turgan divanni nima qildik.

Do‘stim, men ertaga oyimni dam olishga olib ketyapman.

Hozir yomg‘ ir yog‘yapti, yo‘lga chiqmaymiz.

Nozima bu yil yozgi ta’tilda qishloqdagi buvisinikiga ketmoqchi.

#20. Tadbirni har oyning juma kunida o‘tkazishga ma’muriyat kafolat beradi. Ushbu gap qaysi uslubga xosdir?

rasmiy uslub

publitsistik uslub

ilmiy uslub

so‘zlashuv uslubi

#21. Quyidagi qaysi gaplarda tushum kelishigining belgisiz qo‘llanishi kuzatilmaydi? 1) Bolalariga ertak va naqllar aytib bera boshladi; 2) Biz uchun Vatanni sevmoq sharafdir; 3) Bugungi ishni ertaga qo‘yma; 4) Mevazorlar gulini to‘kmoqda. 5) Bugun do‘kondan kitob sotib olish kerak.

2, 4, 5

3, 4, 5

1, 3, 4

2, 3, 4

#22. Yaxshi tarbiya ko‘rgan odam… xislatlari… biri shuki, bunday odam o‘z faoliyati… boshqalar… bir qadam oldin… o‘tsa, darrov sheriklari… уordam beradi. Ushbu gapda adabiy til me’yoriga ko‘ra nuqtalar o‘rniga qaysi kelishik qo‘shimchasini qo‘yib bo‘lmaydi?

o‘rin-payt kelishigi

chiqish kelishigi

qaratqich kelishigi

tushum kelishigi

#23. Qaysi javobda nutqimizda so‘z birikmasi ham bo‘lib kela oladigan turg‘un bog‘lanma (ibora) qatnashgan?

Bema’ni va tuturiqsiz gaplar bilan boshini aylantirdi.

Nima qilyapsan o‘zi, do‘stim, esingni yeb qo‘ydingmi?

Azimjonning so‘zlaridan yigitning ko‘ngli biroz yorishdi.

Bu yigitlarning rosa ishtahasi karnay ekan.

#24. Qaysi javobdagi gaplarda qatnashgan ko‘makchini unga ma’nodosh bo‘la oladigan kelishik qo‘shimchasi bilan almashtirib bo‘ladi? 1) Sardor akasining qahramonliklarini faxr bilan gapirib berdi; 2) Salima va Dildora telefon orqali gaplashishdi; 3) Bu sovg‘alarni atayin onam uchun oldim; 4) Hunarmandchilikning sir-u asrorini chidam va matonat bilan o‘rganish kerak.

1, 2

2, 3

1, 4

3, 4

#25. Tovush to‘lqinlarining vujudga kelishi va tarqalishi bilan bog‘liq hodisalar akustik hodisalar deb yuritiladi. Ushbu gap qaysi uslubga xos?

so‘zlashuv uslubi

ilmiy uslub

publitsistik uslub

rasmiy uslub

#26. Yakka shaxsga ishora qilib hurmat ma’nosini ifodalagan siz kishilik olmoshi qatnashmagan javobni aniqlang.

Siz yoshlik qilib bunaqa xomxayollarga borib yurmang, usta!

Bitiruvchilar, siz endi o‘zingiz uchun qiziqarli va foydali kasb tanlashingiz kerak.

Odamlar bilan shunday gaplashingki, do‘stim, siz bilan suhbatlashishni havas qilsinlar.

Agar, bolam, siz haqiqiy do‘st topmoqchi bo‘lsangiz, avvalo, samimiy bo‘lishni o‘rganing.

#27. Qaysi gapda ko‘makchini unga ma’nodosh bo‘la oladigan kelishik qo‘shimchasi bilan almashtirish mumkin?

Yuksak qoyalardan shiddat bilan qo‘zg‘algan burgut suruvdagi qo‘zichoqni ildi-yu ketdi.

Sardorbek, tanigan-tanimaganingga hurmat bilan munosabatda bo‘l.

Sayyohlar Registon ansamblini zavq bilan tomosha qilishardi.

Men qarmoq bilan baliq tutishni yoqtiraman.

#28. Yaxshi tarbiya ko’rgan odam… xislatlari.., biri shuki, bunday odam o ‘z faoliyatida boshqalar… bir qadam oldinga o’tsa, darrov orqaga qaraydi, sheriklari… уordam qo’li… uzatadi, safi… kengaytirib, yangi g’alaba… ko’zlaydi. Ushbu parchada nechta so‘zdagi ko‘p nuqta o‘rniga adabiy til me’yorlariga ko‘ra tushum kelishigi qo‘shimchasini qo‘yish mumkin?

2 ta

3 ta

4 ta

1 ta

#29. Nayman onani o‘g‘li bir yil oldin jungjanglar tomonidan halok etishgan otasining o’chini olish uchun jangga otlanib, Sario‘zakda bo‘lgan omonsiz olishuvga yarador bo‘ladi. Ushbu gapda adabiy til me’yorlariga amal qilinmay uslubiy jihatdan noto‘g‘ri qo‘llangan qo‘shimchalar soni nechta?

5 ta

3 ta

4 ta

2 ta

#30. Qaysi javobda so‘z qo‘llash bilan bogliq xatolik mavjud?

Paxta gulli piyolalarga choy quyildi.

Bolalar oldiga issiq non va qaymoq qo‘yildi.

Chinni kosalarga sut quyildi.

Bu kishi qarib ham qo‘yilmadi, yoqimsiz hazil qilaveradi.

Oldingisi

Tugatish

Mavzulashtirilgan testlar>>