Qo'shma gap sintaksisi test. Ona tili fanidan mavzulashtirilgan test.

#1. Tarkibida fe’lning vazifa shakllaridan faqat sof fe’llar qatnashgan bog‘lovchisiz qo‘shma gapni aniqlang.

Istaymanki, shoirning orzulari, umidlari haqiqatga aylansin.

Ruboiyni ichida o‘qidi, yuzini tabassum qopladi.

Avaz arang tong ottirdi, saharlab Eshjonni yetaklab yo‘lga tushdi.

Kun botgan, lekin hali qorong‘i tushmagan.

#2. Tarkibida fe’lning vazifa shakllaridan faqat harakat nomi qatnashgan sodda gapni aniqlang.

Rejadagi zarur ishlarni amalga oshirishga vaqt yetkaza olmayapman.

Shunisi aniqki, yolg‘on gapirish – yomon odat.

Har qaysi millatning o‘ziga xos ma’naviyatini shakllantirishda oilaning o‘rni va ta’siri beqiyosdir.

Bu suratlarga qarash kishiga zavq berar edi.

#3. Ergash gap qismida qo‘shimcha qo‘shilishi ta’sirida tovush tushishi yuz bergan va shunday yozilgan so‘z qatnashgan to‘ldiruvchi ergash gapli qo‘shma gapni toping.

Shunisi ma’lumki, mening kasb tanlashimga otam sababchi bo‘lgan.

Shuni bilki, qiynalib erishgan narsalaringning qadri baland bo‘ladi.

Hayotingda kim uchundir foydali inson bo‘lsang, mana shu sening eng kata yutug‘ingdir.

Hulkar ularni tanirdi, shuning uchun ularga yordamlashdi.

#4. Tarkibida fe’lning vazifa shakllaridan harakat nomi, ravishdosh va sof fe’l qatnashgan bog‘lovchisiz qo‘shma gapni aniqlang.

Oxiri u shunchalikka bordiki, nechun kurashayotganini, nechun o‘z hayotini tahlika ostiga solayotganini ham bilmay qoldi.

Saidaxon onasini ko‘rishi bilan chopib uyga kirib ketdi, dugonalari taajjub bilan uning orqasidan qarab qolishdi

Qirg‘oqdan daryo bo‘ylab yo‘l ketgan va u daryo bilan birga qoya burilishida ko‘zdan g‘oyib bo‘ladi.

Uning ko‘zlari sevinchdan porlayapti, unga qarash kishiga zavq berar edi.

#5. Qo‘shma gapni tashkil etgan har bir sodda gap tarkibida boshqaruvli so‘z birikmasi qatnashgan qo‘shma gapni aniqlang.

Safarni iztirob aralash hayajon bosdi, chunki u birinchi marta taqdirlanayotgan edi.

Qizcha biror so‘z demadi, uning hamisha quvnoq ko‘zlari allaqanday ma’yuslandi.

Saflarimiz yil sayin ko‘payayotir, qatorimiz tobora mustahkamlanyapti.

Men faqat shuni aytmoqchimanki, bizdek do‘stlaringizni unutib yubormang.

#6. Kesimlari xabar maylidagi va buyruq-istak maylidagi fe’llar bilan ifodalangan ergashgan qo‘shma gapni aniqlang.

Kim sening kamchiliklaringni to‘g‘ri ko‘rsatsa, u sening haqiqiy do‘stingdir.

Olimjon xatni o‘qiy olmadi, chunki xonaga kengash a’zolari yig‘ ila boshlagan edi.

Istaymanki, shoirning orzulari, umidlari haqiqatga aylansin.

Birovga ayta ko‘rmang: ikkovimiz ham baloga qolamiz.

#7. Tarkibida ot + ot tipidagi qo‘shma ot qatnashgan to‘ldiruvchi ergash gapli qo‘shma gapni aniqlang.

Shundan ehtiyot bo‘ lingki, qoraqurt zahri odam uchun juda xavflidir.

Shunga ishonch hosil qildimki, toshbag‘ ir odamdan hech qachon yaxshilik chiqmas ekan.

Shuni yodda saqlangki, qo‘ziqorinlarning ayrim turlari inson salomatligi uchun zararli hisoblanadi.

Bodomnusxa do‘ppi kiygan qizning raqsi barchaga yoqdi, shuning uchun tomoshabinlar uni uzoq olqishladilar

#8. Yoyiq undalma qatnashgan qo‘shma gapni aniqlang.

Mening uchun xo‘p deya qolgin, jon o‘rtoq

Chimxo‘rsan-da, shirin qizim, shu ham osh yeyishmi?

Kamtarlik qilma, Yigitali, buni o‘zingning halol mehnating tufayli olding

Darhaqiqat, vatangadolikdan og‘ir dard yo‘q, do‘stim.

#9. Bosh gapi egasi yashiringan gap bo‘lgan to‘ldiruvchi ergash gapli qo‘shma gapni aniqlang.

Kimki bo‘lsa dilozor, undan el-u yurt bezor.

Agar onang aytmasa, bu yerga qadam bosmasding.

O‘zingiz nimani xohlasangiz, boshqalarga ham shuni ravo ko‘ring.

Shuni siz ham bilib qo‘yingki , onaxonning hurmatini joyiga qo‘yish kerak.

#10. Ergash gapi tarkibida qo‘shma ot ishtirok etgan to‘ldiruvchi ergash gapli qo‘shma gapni aniqlang.

Shuni bilingki, halol va mehnatsevar kishilar hamisha xalq e’zozida bo‘ladilar.

Kimki g‘azalni chiroyli o‘qisa, unga shu tillaqoshni hadya qilaman.

Shunisi qiziqki, asalari oilasida o‘n mingdan yuz mingtagacha ishchi arilar bo‘lishi mumkin.

Shundan ehtiyot bo‘lingki, qoraqurt zahri odam uchun juda xavflidir.

#11. Izohlovchi bilan kengaygan yoyiq undalma qatnashgan gapni aniqlang.

Tura qoling, adasining erkatoyi, kun yorishib ketdi.

Usta Farfi, bormisiz, sizni kutaverib ko‘zim to‘rt bo‘lib ketdi?!

Men senga ko‘ksimni tutay, dardlarimni yuvib ket, yomg‘ir!

Hoy Jalil, nega bular radioni gapirtira biladi-yu, sen bilmaysan?

#12. Bosh gapi egasi yashiringan gap bo‘lgan to‘ldiruvchi ergash gapli qo‘shma gapni aniqlang.

Bu o‘rinda shuni aytish kerakki, Qalandarovlarni o‘sha davr hayoti yarata boshlagan edi.

Biz shunga ishonamizki, tanlovda faxrli o‘rinni egallaymiz.

Shuni siz ham unutmangki, onaxonning hurmatini joyiga qo‘yish kerak.

Bilingki, jim turib salomat bo‘lish gapirib malomatga qolishdan afzal.

#13. Ravish holi uyushib kelgan bog‘langan qo‘shma gapni aniqlang.

U bolakayni sevintirish, uning kayfiyatini ko‘tarish uchun shunday qilgan edi, lekin onasi buni o‘zgacha tushundi.

To‘satdan daraxtlarning biri qattiq va vahimali silkindi, yomg‘irdek duv to‘kilgan olmalar uning boshiga, yelkasiga tushdi.

Kunbotar tomondan ko‘tarilgan bulutni shamol haydab keldi-da, shatir-shutir qilib jala quya boshladi.

Nizomjon yig‘ilib qolgan gaplarini entikib, shoshilib gapirardi, Dildor bo‘lsa beparvogina uning gaplariga quloq solib borardi.

#14. Bosh gap qismida qo‘shimcha qo‘shilishi ta’sirida bir undosh ortishi yuz bergan va shunday yozilgan so‘z qatnashgan kesim ergash gapli qo‘shma gapni toping.

Men senga shunday kitoblar keltirayki, ulardan olamni o‘rganasan.

Toleyim shuki, men mustaqil O‘zbekiston farzandiman.

Donolar o‘giti shuki, ortiqcha g‘urur obro‘yingni yo‘q qilur.

Shundan ehtiyot bo‘lish lozimki, hamrohingiz aslo nodon bo‘lmasin.

#15. Bosh gapi egasi yashiringan gap bo‘lgan ega ergash gapli qo‘shma gapni aniqlang.

Manzilga kechgacha yetib olish kerak, shuning uchun qisqaroq yo‘ldan yuraylik.

Kim izlansa, albatta, u ko‘zlagan maqsadiga erishadi.

Kimki boshqalarni hurmat qilmasa, hurmatga sazovor bo‘la olmaydi

Agar onang aytmasa, bu yerga qadam bosmasding.

#16. Yasama so‘zning ega vazifasida kelishi kuzatiladigan bog‘lovchisiz qo‘shma gapni aniqlang.

Ko‘klamning sayroqi qushlari sho‘x-sho‘x kuylamoqdalar, ko‘m-ko‘k maysalar silkinib qushlarni olqishlamoqdalar.

Bilim ado bo‘lmas boylikdir, shuning uchun yoshlik chog‘ ingdan bilim olish payida bo‘ l

Dunyoning ishlari ko‘p qiziq ekan: quvonch va qayg‘u hamisha yonma-yon yuradi.

Mashina katta jar yoqasiga kelib qoldi-yu, haydovchi hushyorlik qilib to‘xtatdi.

#17. Qaysi qo‘shma gapni tashkil etgan har bir sodda gap tarkibida qo‘shimcha qo‘shilishi ta’sirida tovush o‘zgarishi bilan yozilgan so‘z qatnashgan?

Qizcha biror so‘z demadi, lekin uning hamisha chaqnoq ko‘zlari allaqanday ma’yuslandi.

Uning quvnoq ko'zlarida sevinch aks etgan edi, yuragi yoqimli hislarga to‘la edi.

Dalalarga allaqachon oqshom cho‘kkan, osmonda yulduzlar miltillaydi.

Sadaning tagida hech kim yo‘q, qizil choynak bilan to‘ntarib qo‘yilgan piyola raisning uzoqqa ketmaganini ko‘rsatardi.

#18. Qo‘shma gapni tashkil etgan har bir sodda gap tarkibida bitishuvli so‘z birikmasi qatnashgan qo‘shma gapni aniqlang.

Goh yuraklar simobday qalqiydi, goh tilga gap kelmaydi.

Komila indamadi, uning hamisha quvnoq ko‘zlari allaqanday ma’yuslandi.

Dunyoda yaxshi kitoblar ko‘p, ammo bu kitoblar uni o‘qiganlar uchun yaxshidir.

Men faqat shuni aytmoqchimanki, odam hamma vaqt bilimga tashna bo‘lishi kerak.

#19. Qaysi javobda tarkibida yasama fe’l ishtirok etgan bog‘langan qo‘shma gap berilgan?

Kimda aql oz bo‘lsa, undagi shuhratparastlik shunchalik kuchayar.

So‘zning yumshog‘ i g‘azabni so‘ndiradi, so‘zning qattig‘ i esa odamni o‘ldiradi.

Goh kechalari shamol bo‘riday uvullab chiqardi, goh sharros yomg‘ ir quyib qolardi.

G‘ayratlining yuragi qaynar, g‘ayratsizning yuragi o‘ynar.

#20. Yasama so‘zning ega vazifasida kelishi kuzatiladigan bog‘langan qo‘shma gapni aniqlang.

Faqat uzoqlarda bir tepalik ko‘rinadi va boyagi mashinaning changi ko‘zga tashlanadi.

Zal dam guvullab qo‘yar, dam onda-sonda qarsak chalib qo‘yardi.

Surayyoning peshonasiga qo‘limni qo‘yib qo‘rqib ketdim: isitmasi nihoyatda baland.

Tuyakashlar arabcha gaplashishar, afsuski, men bu tilni bilmas edim.

#21. Qaysi qo‘shma gapni tashkil etgan har bir sodda gap tarkibida hol qatnashgan?

Qosim Arslon akaning gapini eshitib xayol surardi, O‘lmas uning so‘zlariga quloq solardi.

U shaharchaga ko‘p kelgan, lekin bu binolarni ko‘rmagan edi.

Kimki ilm sirlarni puxta egallasa, kelajakda rohatini ko‘radi.

Ba’zan oy zarrin kokillarini yer yuziga yoyadi, ba’zan bulut oy yuzini to‘sib qo‘yadi.

#22. Ergash gapi tarkibida qo‘shma sifat ishtirok etgan to‘ldiruvchi ergash gapli qo‘shma gapni aniqlang.

Yurtimizga kelgan har bir sayyoh uni sevib qoladi, chunki xalqimiz juda samimiy va mehmondo‘st xalqdir.

Shunga havasim keldiki, hovlingizda doim atirgul va sadarayhonlar gurkirab turadi.

Zinhor unutmaginki, nodon, kaltafahm odamdan yaxshi gap chiqmaydi.

U juda hozirjavob yigit edi, topshirilgan har bir vazifani ham o‘z vaqtida uddalar edi.

#23. Bosh gapi egasi yashiringan gap bo‘lgan hol ergash gapli qo‘shma gapni aniqlang.

O‘zingiz nimani xohlasangiz, boshqalarga ham shuni ravo ko‘ring.

Bu yil qish erta boshlanadi, shuning uchun daladagi ishlarni kechiktirmasdan bitirib olishimiz kerak.

Kechqurun osh suzsak, bir nasiba kam.

Agar onang aytmasa, sen bu yerga qadam bosmasding.

#24. Qaysi qo‘shma gapni tashkil etgan har bir sodda gap tarkibida qo‘shimcha qo‘shilishi ta’sirida tovush o‘zgarishi bilan yozilgan so‘z qatnashgan?

Biz va siz bir hovuch tuproqqa aylanamiz, lekin kitoblar toshdan yasalgan haykallar kabi abadiy saqlanadi.

Tomoshabinlar unga qarata guldastalar otishdi, lekin u gullarga e’tibor bermay sahnani bir aylanib chiqdi.

U bolaligini juda sog‘ingan edi, ayni damda uning bu hislarini onasi ham anglagan edi.

Jahongirning qasd qilgan ishidan sira qaytmasligini Haydar yaxshi bilardi va u buni tajribada ko‘p sinagan edi.

#25. Ergash gap qismida qo‘shimcha qo‘shilishi ta’sirida tovush o‘zgarishi bilan yozilgan so‘z qatnashgan to‘ldiruvchi ergash gapli qo‘shma gapni toping.

Kimki samimiy va xushchaqchaq bo‘lsa, unga o‘ziga o‘xshash-quvnoq hamda hazilkash insonlar duch kelaveradi.

Dildoraning yuragida qandaydir dard bor, shuning uchun doim ma’yus yuradi.

Shuni bilingki, bilimli insonning kelajagi buyukdir.

Shunday sholrlar borki, bolaligi havas qiladigan darajada o‘tmagan.

#26. Tarkibida ot + ot tipidagi qo‘shma sifat qatnashgan kesim ergash gapli qo‘shma gapni aniqlang.

Biz ulardan juda mamnunmiz, chunki bu insondan do‘stona samimiyat va hozirjavoblikni o‘rgandik.

Qaysiki inson dilozor bo‘lsa, undan el-u yurt bezor bo‘ladi

Zinhor unutmaginki, nodon, kaltafahm odamdan yaxshi gap chiqmaydi.

Shirinso‘z, oqko‘ngil insonlar mevali daraxtga o‘xshaydi: hamma ulardan bahra oladi.

#27. Yoyiq undalma qatnashgan sodda gapni aniqlang.

Buning iloji yo‘q, jon uka, kun botmasda tezroq shaharga yetib olishimiz kerak.

Yaqin yillarda bu tevarak-atrofda o‘zlashtirilmagan yer qolmaydi, Muhtaramxon!

Endi, bo‘tam, gapimning buyog‘iga ham diqqat bilan quloq sol.

Kecha pishirgan oshimni maqtabmaqtab yeding-ku, injiq ukajonim!

#28. Ergash gapi tarkibida qo‘shma ot, ishtirok etgan ega ergash gapli qo‘shma gapni aniqlang.