Zamonaviy manqurt Chingiz Aytmatov asari asosida insho. 9-sinf Adabiyot darsligi Chingiz Aytmatov «Asrga tatigulik kun» romani asosida insho. Imtihon javoblari>>.
Zamonaviy manqurt insho.
Chingiz Aytmatov – o‘zbek va butun turkiy xalqlarning faxri bo‘lmish buyuk yozuvchi bo‘lib, uning asarlari insoniyatning eng og‘riqli muammolarini teran tahlil etadi. Ulardan biri – “Asrga tatigulik kun” romanida tasvirlangan manqurtlashtirish fojeasi bo‘lib, bu nafaqat o‘tmishda, balki bugungi kunda ham o‘z dolzarbligini yo‘qotmagan muammo hisoblanadi. Ushbu roman asosida «Zamonaviy Manqurt» mavzusini ochib berish bizga jamiyatimizdagi ayrim haqiqatlarni anglashga yordam beradi.
Asarda manqurtlash – bu insonning o‘z ildizi, o‘tmishi, tili, madaniyati va hatto onasini ham unutgan holati sifatida tasvirlanadi. Yodgorga qilinadigan tazyiqlar, uning onasi Nayyimxonni tanimay o‘ldirishi – insoniyat uchun eng ayanchli fojealardan biridir. Aytmatov bu orqali shunchaki tarixiy bir voqeani emas, balki mafkuraviy bosim ostida o‘zligidan ayrilgan inson obrazini yaratadi.
Bugungi zamonda ham manqurtlar oramizda topiladi. Ular o‘z tilidan uyaladi, tarixini bilmaydi, madaniyatini kamsitadi. Televizion ko‘rsatuvlarda, ijtimoiy tarmoqlarda yoki hatto kundalik hayotda ham biz ayrim kishilarning begona madaniyatga taqlid qilib, o‘zlikni unutayotganini ko‘ramiz. Ular tilni faqat aloqa vositasi deb biladi, ammo til – bu millat ruhidir. Shuning uchun ham Aytmatovning bu g‘oyasi zamonaviy jamiyat uchun juda muhim saboqdir.
Zamonaviy manqurt – bu telefoniga qaram bo‘lib, tarixini unutgan, yosh avlodga to‘g‘ri yo‘l ko‘rsata olmaydigan, mustaqil fikrlashdan yiroq insondir. U kim ekanligini, qanday xalqdan chiqqanini bilmaydi. Aytmatov mana shu holatni og‘riqli tarzda tasvirlab, bizga bir haqiqatni eslatadi: o‘zligini unutgan xalq – yo‘q bo‘lishga mahkumdir.
Xulosa qilib aytganda, «Zamonaviy manqurt» mavzusi har bir yoshni o‘ylantirishi kerak. O‘zligini anglagan, tarixini hurmat qilgan, tilini sevgan inson hech qachon manqurt bo‘lmaydi. Chingiz Aytmatovning ushbu asari esa bizni doimo hushyor bo‘lishga, o‘zimizni anglashga undaydi. Zero, bu roman – faqat adabiy asar emas, balki ma’naviy uyg‘onish chaqiruvidir.
