Abdulla Qahhorning Asror bobo hikoyasi test savollari

#1. “Asror bobo” hikoyasiga oid to’g’ri bo’lmagan javobni belgilang.

Haydar ota Asrorqulning uyiga kelganda bir mehmon o’zini qayerga qo’yishni bilmasdan, qizargan holda o’tirar edi, chunki noxush xabar olib kelgan edi.

Haydar ota kampirning ko’ngli biroz yorishsin deb uni o’z uyiga, xotinining oldida jo’natadi.

Haydar ota Asrorqulga o’g’lidan qora xat kelganini qanday yetkazishni bilmay turadi, ammo uning kampiri o’zida kuch ko’rsatadi.

Asrorqulning o’g’lidan kelgan qoraxatni yashirishdan maqsadi bu xabar xotiniga og’ir botmasligi uchun edi.

#2. “Asror bobo” hikoyasidan olingan quyidagi parchani o’qing va ajratib ko’rsatilgan gapda qanday uslubiy ma’no ifoda etilganini aniqlang. Asror bobo: – Ozibmanmi, qorayibmanmi? – dedi. Haydar ota – [1]Yo’q, juda joyida… Mayiz bo’libsan … Xo’sh, Yodgorboydan xat kelib turibdimi?

kibr, jahl

kinoya, kesatiq

alam, qahr

malomat, ta’na

#3. “Asror bobo” hikoyasida qanday voqea kuzatilmaydi?

Davlat to‘ntarishi sodir bo‘lganligi haqida ishora uchraydi.

Urushdagi xiyonati tufayli o’g’lidan voz kechgan ona tasviri uchraydi.

Hikoya frontorti ishlariga jalb qilinish jarayonlarini o’zida gavdalantirgan.

Beva ayolga uylanish holati uchraydi.

#4. “Asror bobo” hikoyasiga ko’ra to’g’ri fikrni toping.

Haydar bobo do'stiga tegirmonni qishloq amaldoridan qaytarib olishda yordam beradi.

Hikoyadagi mahalla oqsoqoli tegirmon sabab Asror boboga xusumat saqlab yurardi.

Abdumajid Asror boboning Yodgorini o’qdan qutqarib qololmaganidan iztirobda edi, shu boisdan cholning chaqirig‘ini paysalga solib yuradi.

Asror bobo yuragi sherday, ammo xotiniga nimadir bo'lishini o‘ylaganda quyonyurakka aylanadi.

#5. “Asror bobo” hikoyasiga ko’ra noto‘g‘ri fikrni toping.

Abror otasining choyxona ochib, unda ishlab yurishidan bir umr iymanib o‘tdi.

Asror va Haydar otalar ikki urush davrini ko’rgan insonlar edi.

Hikoyada chet elga borib o’qish orzusida yurgan qahramon uchraydi.

Asror va Haydar otalar ikki tuzum davrini ko‘rgan insonlar edi.

#6. “Asror bobo” hikoyasiga ko‘ra noto’g’ri fikrni toping.

Haydar ota doim Asrorqul ota va uning oilasiga madad qo'lini cho‘zib kelgan.

Cholning qovurg'a sindirish orqali xotinni jazolash usuli endi o'tmasligini aytishi qonun ayollarga ham quloq sola boshlagani, ularning arz va shikoyatlarini davlat ko‘ra boshlaganiga ishora edi.

Cholning kampiri Haydar otaga yozgan maktubi biroz mujmal, lekin bir kelib do’stini yo'qlab ketishi unda aniq yozilgan edi.

Asror bobo hokim kotibining (demakki hokimning ham) nazariga tushgan odam edi.

#7. Abdulla Qahhorning “Asror bobo” hikoyasiga oid to’g’ri shakllantirlgan javobni belgilang.

Asror bobo urushda, urushdagina emas, front ortida ham ko’ngilni fahm-farosat bilan yo’lga solish kerakligini, g’aflatda qolib ketmaslik kerakligini ta’kidlab o’tadi.

Kampir Sodiqjondan begunoh uch kishini o’ldirganini eshitib qattiq xafa bo’ladi.

Og’abekovning o’limiga sabab, uning ko’ngilchanligi edi, qurolsiz, yarador bo’lgan nemis jangchisini o’ldirishni paysalga solganligi o’zini halok etadi.

Asarga urush kayfiyatini olib kirgan Sodiqjonning urushda aytgan gapi butun jangchilar orasida maqol bo’lib ketadi.

#8. “Asror bobo” hikoyasidan olingan quyidagi parcha haqida to’g’ri hukmni toping. – Tag’in!.. Ammo-lekin, xo’p kaltakbop xotin bo’libsan-da! Burungi zamon bo’lsa, bironta qovurg’angni butun qo’ymas edim!

Asar qahramoni ushbu gaplar orqali xotiniga alamzada bo’lib yurganligini, jahlini chiqarsa, ayab o’tirmasligini ifodalashga uringan.

Asar qahramoni ushbu gaplar orqali hukumat ham shu davrga kelib xotin-qizlarning taqdiriga befarq emasligini ifodalashga uringan.

Asar qahramoni ushbu gaplar orqali xotining ko’ngli yarimtaligini va hasta ekanligini ochib berishga uringan.

Asar qahramoni ushbu gaplar orqali sog’ligida muammosi borligini ifodalashga uringan.

#9. “Asror bobo” hikoyasi mazmuniga oid to’g’ri fikrni aniqlang

Asarda xalqimizning moddiy qashshoqligi tasviri berilgan.

Asarda II jahon urushi davrida xalqimizning ko’rsatgan qahramonliklari tasvirlangan.

Asarda qatag’on siyosatining fojiaviy oqibatlari ko’rsatilgan.

Asarda jadidchilik harakatining Turkistonda yoyilishi aks ettirilgan.

#10. Kampir: – Axir, seni bola-chaqangdan ayirgan-ku, shu qurib ketgurlar edi, uni otaman degan kishining nega qo’lini tutasan! Ushbu kampir tilidan aytilgan parchada ajratib ko’rsatilgan gap orqali kim(lar) nazarda tutilgan?

bosmachilar to’dasi

sovet zobitlari

oq aminlar

nemis jangchilari

#11. “Asror bobo” hikoyasiga oid to’g’ri bo’lmagan javobni belgilang.

Haydar ota boshchiligida Asrorqul beva xotin bilan oila quradi.

Asrorqul yurt tinchiganidan so’ng, bola-chaqasi bilan o’z qishlog’i, Ultarmaga qaytib ketadi

Asrorqulning tegirmon haqida gapirib xafa bo’lavergandan keyin Haydar ota uning tegirmonidan xabar oladi.

Ultarma amini Asrorqulning tegirmonini olib qo’ygandan so’ng, Asrorqul bosh ko’taradi va qishlog’idan chiqib ketadi.

#12. Asror bobo: Hozirgi vaqtda anchayin bir traktorning g’ildiragi tomorqada zang bosib yotsa ham odamning g’ashi keladi. Ushbu parchada ajratib ko’rsatilgan bo’lak orqali kimlar nazarda tutilmoqda?

urushga bormagan yigitlar

qishloqdagi keksa kishilar

askarlarning xotinlari

urushdan qaytgan yarador askarlar

#13. Abdulla Qahhorning “Asror bobo” hikoyasi bosh qahramoni Asror bobo haqidagi to’g’ri fikrni toping. 1) Ilm-savodi bo’lgan, ammo jangga borishdan yuz o’girib qishloqma-qishloq sarson bo’lishga majbur bo’lgan qahramon; 2) O’z qadr-qimmati uchun, hatto, oq poshshoga qarshi xalqni ko’tarilishga undagan obraz; 3) Do’slikni hurmat qiladigan obraz edi, do’sti o’zining qishlog’iga ko’chib ketsa ham undan xabar olar edi.

1,3

faqat 2

2,3

1,2

#14. “Asror bobo” hikoyasiga ko‘ra to‘g‘ri fikrni toping.

Hikoyaning bosh qahramoni va kampiri birbirlariga o’chakishgandek munosabatda bo’lishsada, ammo o‘zaro g’amxo‘r insonlar edi.

Chol choyxonani tirikchiligi o‘tmay qolganidan ochgan edi.

Hikoyada urush yillari bo’lsa ham, otabobolarimizning ta’limga bee’tibor bo'lmaganliklari aks etgan.

Asror boboning barcha farzandlari urush qahramoni bo'lib qaytishadi.

#15. “Asror bobo” hikoyasida Asror bobo nima sababdan urushdan qaytgan askarlar bilan suhbat qilishni xohlar edi?

Urushdan qaytgan askarlardan urushdagi voqealarni so’rardi va ularni tinglarkan urush orti insonlarni oyoqlantirmoqchi bo’ladi.

Urushdan qaytgan askarlar ko’rinishida o’g’lini ko’rardi va uning ruhini his qilardi, shu sababli ular bilan suhbat qilardi.

Urushdan qaytgan askarlar suhbati o’g’li Yodgor haqida biror yangilik eshitamanmi degan maqsadda suhbat qilardi.

Asror bobo hikoya tinglashni yoqtirar edi, urushdan qaytgan askarlarning esa urush haqidagi hikoyalari qiziqarli edi, shu sababli ular bilan suhbat qilardi.

#16. “Asror bobo” hikoyasida uchraydigan kampir obraziga mos to’g’ri fikr(lar) ni toping. 1) Uyidan ko’chaga chiqmaydigan, bir ishga yaramaydigan, erining koyishlari, so’kishlariga umri davomida chidashga majbur bo’lgan obraz; 2) Farzand dog’i yeb bitarayotgan, yolg’iz farzandini ham urushda yo’qotgan mushtipar ona obrazi; 3) Eridan turli sabablar tufayli ranjisada, ammo uning dili og’rishini istamaydigan, haqiqiy urush davri o’zbek onasi timsoli;

faqat 3

faqat 2

1,3

2,3

#17. Haydar ota undan Yodgorboyni so’rab” – Xat kelib turibdimi? – degan edi, kampir, o’zi to’lib turgan ekan, ko’z yoshi qildi. – O’rtog’ingiz boshimga bitgan bir balo bo’ldi. Ushbu Haydar ota va kampir o’rtasidagi ushbu suhbatda ostiga ajratib ko’rsatilgan gap orqali nima ifodalangan?

Butun qishloqdan uzilib ketib, hatto, qadrdon do’st-u birodarlarini ham e’tiborsiz qoldirgani ifodalangan.

Kampirning eri tegirmonda odamlarning haqiga xiyonat qilayotgani ifodalangan.

Yodgordan kelgan xatlarni bermayotganini va eri samovarchilik qilib o’g’lini uyatga qo’yganligini ifodalangan.

Asrorqulning uy ishlarini tashlab samovarda kun ko’rayotgani va o’sha yerda ichkilikka mukkasidan ketgani ifodalangan.

#18. “Asror bobo” hikoyasida turli urushlar bo’lib, “oq aminlar” aminligidan tushgandan keyin ham Asrorqul Ultarmaga bora olmay yurdi. Bunga sabab nima edi?

O’g’lining xiyonatkorligi sababli xalq oldida yuzi qora edi, shu sababli yurtiga qayta olmaydi.

U uchun aziz bo’lgan tegimonini buzib tashlashgan edi, shu sababli endi Ultarmaga borishga hojat qolmagan edi.

Aminlar aminligidan tushgandan keyin qishlog’ini bosmachilar egallab olgan edi, shu sababli qaytib borolmaydi

Oilasi va do’sti Haydar otani tashlab keta olmaydi.

#19. “Asror bobo” hikoyasi qahramoni Usta Mo’min haqidagi xato javobni toping.

Qiyinchilik yillar bo’lishiga qaramay, uyiga yordam so’rab kelgan kishiga yordam qo’lini cho’zadi va o’z uyidan unga joy beradi.

Ilmli edi, shu boisdan asar qahramonining o’g’liga maxsus ismni qo’yadi.

Bu odam o’zi o’ttiz beshlarga borib qolgan bo’lsa ham, bola-chaqa qilolmagan oddiy kasbi bilan kunini o’tkazib yurgan qahramon edi.

Yolg’izqo’l bir kosib edi, keyinchalik asar so’nggida bu qahramonning vafot etganligini ko’ramiz.

#20. “Asror bobo” hikoyasida Usta Mo’min Asrorqulning o’g’liga Yodgor deb ism qo’yadi va “O’z yurtingda qochoq bo’lib yurgan kunlaringdan yodgor bo’lsin”, – deydi. Ushbu jumlalarni keltirishdan qanday badiiy maqsad ko’zlangan edi?

Asrorqul urushga ketish oldidan o’z yerlarini xotirlab yursin degan maqsadda o’g’liga shu ism qo’yiladi va ushbu jumlalar keltiriladi.

Asrorqul o’z yurtida o’z tug’ilib o’sgan joyiga borolmay, balki boshqa yerlarda musofir bo’lib yurganligini xotirlab yurishi sifatida ushbu jumlalar keltiriladi

Ushbu o’g’il Asrorqulning xotinidan qolgan yagona yodgori bo’lganligi uchun shu ismni qo’yadi va yuqoridagi jumlalarni keltiradi.

Asrorqulning butun umr o’z tug’ilib o’sgan joyini eslab yurishi sifatida ushbu jumlalar keltiriladi.

#21. Ultarma xalqi xuruj qilib mingboshining uyiga bostirib borishiga sabab bo’lgan hodisalarni toping. 1) Poshsho hukumati yerlik xalqni mardikorlikka safarbar etishi; 2) Soliqlarning haddan ziyod oshirilishi va hukumat vakillarining boshboshdoqligi; 3) Asar bosh qahramonining “kerak bo’lsa xizmatkorlarni o’z yurtidan olsin, biz bormaymiz” – degan xitobi;

1,2

2,3

1,3

faqat 2

#22. Asror bobo tilidan aytilgan quyidagi parchaga diqqat qiling! Qani ilgarigi qishloq? Hozirgacha ham yonmagan yurak bo’lsa, mana shuni eslatishing bilan alanga oladi. Alanga oldir, yondir! Shunda farzand dog’iga qolgan gitlerchilar ko’payadi, yaxshi bo’ladi… Ushbu parchada ajratib ko’rsatilgan gap haqida bildirilgan to’g’ri fikrni toping.

Ushbu parchada gitlerga sodiq kishilarning yo’q qilinishi lozimligi haqida gap ketgan.

Ushbu parchada barchasidan charchagan, hayotdan umidini uzgan kishilarning holatini ochib berish kuzatiladi.

Ushbu parchada farzandlarini urushga yubormayotgan kishilarning ko’zini ochishi kerakligi haqida gap ketadi.

Ushbu parchada farzandlarini urushga yuborgan va ulardan ayrilgan kishilarning tushkunlikka tushmasdan, qalbini alanga oldirib dushmanga qarshi harakat qilishga chorlov mazmuni kuzatiladi.