Ekologik omillar test. Inson va Tabiat mavzusida testlar. 5-sinf Biologiya fanidan III bob Organizm va tashqi muhit mavzusi bo’yicha test savollari.
Tirik organizmga ta’sir ko‘rsatuvchi tashqi omillar ekologik omillar deyiladi. Ekologik omillar 3 xil bo‘ladi.
Odam yashash sharoitini yaxshilash maqsadida tabiatga doimo ijobiy yoki salbiy ta’sir ko‘rsatib kelgan. Ijobiy ta’sirga odam tomonidan o‘simlikning yangi navlarini yaratilishi, hayvonlarning yangi (go‘shtdor, sersut va hokazo) zotlarini olinishi, oziq-ovqat mahsulotlarining ko‘paytirilishi misol bo‘ladi.
Mundarija
Natija
#1. Barcha tirik organizmlar tashqi muhitdan nimalar qabul qiladi ?
#2. O’zidan oldingisini yeb, keyingilari uchun ozuqa bo’ladigan organizmlar nimani hosil qiladi ?
#3. Ozuqa halqasida qaysi qism bir nechta halqani hosil qilishi mumkin ?
#4. Baliqlar tanasini suyri shaklda bo’lishi ular uchun qanday ahamiyatga ega ?
#5. Odamlarda terining havfli o’sma kasalligi kelib chiqishiga nima sabab bo’lmoqda ?
#6. Produtsenga qaysi organizmlar kiradi ?
#7. Odamlar olovdan foydalanishiga nima turtki bo’ldi ?
#8. Chigirtka (a), ilon (b), baqa (s) nima yeydi ?
#9. Yerda havo haroratini ko’tarilishiga nima sabab bo’lmoqda ?
#10. Biotsenozga nimalar kirishligini belgilang ?
#11. Ozuqa zanjirini birinchi (a), ikkinchi (b), uchinchi (s) halqasida nimalar joylashadi ?
#12. Odamlar dastlabki davrlarda geterotrof oziqlanuv- chi organizmlarning qaysi qismi bilan oziqlangan
#13. Odamning doimiy yashash joyiga ega bo’lishi nimani rivojlanishi hisobiga sodir bo’lgan ?
#14. Chorvachilik bilan shug’ullanuvchi fermer xo’jaligida qo’ylarning soni kamayib borayotgan- ligi aniqlandi. Tekshirish natijasida bunga sabab bo’rilar ekanligi taxmin qilindi. Bu muammo muhokama qilinib, bo’rilarni yo’qotishga qaror qilindi. Bo’rilar o’ldirilgach, dastlab qo’ylar soni ortdi, lekin ma’lum vaqtdan keyin qo’ylardan tashqari, boshqa tuyoqli hayvonlar ham kasallik- dan qirilib keta boshladi. Nima sababdan bunday holat yuz berdi ? Bu muammoni qanday hal qilish mumkin edi ? Siz qanday yo’l tutgan bo’lar edingiz ?
#15. Tabiiy jamoaga nimalar kiradi ?
#16. Ekologik omillarni to’g’ri juftlanganini toping ? a-biotik, b-antropogen, s-abiotik 1.inson, 2.o’simliklar, 3.yorug’lik, 4.hayvonlar, 5.harorat, 6.namlik

#17. Tayyor organik moddalarni iste’mol qiluvchilar qaysi raqamda ifoda etilgan ?
#18. Rasmda nechta ozuqa halqasi aks etgan ?

#19. Ushbu rasmdagi burgut oziqa halqasining qaysi bosiqichli konsumenti hisoblanadi ?
#20. Biotsenoz tarkibi nechta ?

#21. Oziqa halqasining 1-bosqichida qaysi organizm bo’lishi lozim edi ?
#22. Redutsentga berilgan to’g’ri ta’rifni aniqlang ?

#23. Rasmdagi hayvon oziq halqasining qaysi bosqichida joylashadi ?

#24. Rasmdagi 1940 yildan so’ng tulkilar sonida qanday o’zgarish bo’ladi ?
#25. Ozuqa zanjiri eng kamida nechta halqadan iborat bo’ladi ?
























